vr. 23 oktober 2009
Spelen met vrijheid

Er zijn altijd van die momenten in het leven waar sommige... kwalijke gewoonten opduiken, of zoals ik het noem, ‘verslavingen’. Het kunnen kleine dingen zijn, maar toch zijn ze er en ze zijn een gebrek aan bewustzijn. Onder de noemer ‘verslaving’ breng ik al die gewoonten en dingen die we doen zonder ze in vraag te stellen en die niet bijdragen aan ons welzijn en geluk. We ‘laten ze gebeuren’. Zoals wanneer je je dag na dag na het werk en het huishouden in de zetel laat ploffen voor de televisie en de beelden op je af laat komen. Na een tijd besef je misschien ineens ‘he, ik ben hier naar iets aan het kijken wat ik eigenlijk niet eens mooi of leuk vind, en eigenlijk ontspant het mij niet’. Op dat moment heb je bewustzijn. En op dat moment heb je de keuze om er iets aan te veranderen, of om het bij het oude te laten.

Ik was vroeger verslaafd aan chips. Elke dag at ik, meestal ’s avonds, een grote zak, en ik kon daar enorm van genieten. Ik keek er vaak zelfs naar uit. Maar na een aantal jaren vond ik dat toch niet meer normaal en kon ik er ook niet zo meer van genieten als vroeger. Ik besefte ook dat het in feite maar dom was en af en toe stopte ik een paar weken of een paar maand totaal met chips eten. Daarna was het altijd wat beter. Maar nog steeds, tot op heden, hebben chips voor mij een speciale status die het niet voor alle mensen heeft. Chips, dat is genieten, en iets van die verslaving is in mij gebleven. Als ik me afvraag wat mijn avond zou kunnen opvrolijken, dan is het antwoord automatisch ‘chips’. ’t Is onnozel eigenlijk, maar dat vind ik niet. Of om precies te zijn, tot gisteren vond ik dat niet.

Deze week kocht ik inderhaast enkele kleine zakjes chips en een hele grote met heerlijke geribbelde paprika chips. Mmmm... dat zou me smaken. Toen ik eindelijk tijd had om alle aankopen thuis uit te zetten op zijn plaats, merkte ik dat de zak minder vol met lucht zat dan gewoonlijk, maar ik dacht, ‘ ze zullen nog wel okay zijn’. En toen ik er ’s avonds aan begon, samen met een goed boek, was ik niet teleurgesteld toen ze te hard waren en ik er mijn tanden bij wijze van spreken bijna op brak. De smaak was er nog, en het moest goed zijn want anders had ik geen chips. Dus ik knabbelde mijn gebruikelijke portie (een derde van de zak) gewoon op. Een dag of twee later (gisteren) deed ik het opnieuw. Ik probeerde de abnormale hardheid van de chips gewoon te negeren, en ik teerde op de heerlijke herinnering in mezelf.

Het is op dat moment dat ik besefte dat het eigenlijk gewoon belachelijk was wat ik aan het doen was. Chips hebben trouwens sowieso geen enkele echte voedingswaarde, en ik stopte die dingen in mijn mond zonder enige consideratie over eventuele gevolgen daarvan voor mijn lichaam. Wij mensen voeden ons niet met calorieën en vetten en suikers en koolhydraten. We voeden ons met levensenergie. Een blad sla en een wortel recht uit de tuin bijvoorbeeld, dat is goed voor je, en dat kan je voelen. Die groenten LEVEN nog, en dat leven vloeit over in ons en maakt ons leven voller. Elke dag opgewarmd fabrieksvoedsel houdt je lichaam wel in leven voor een paar jaar, maar het maakt je leven niet vol en niet mooi.

Ik schoot dus wakker in mezelf en het kaartenhuisje van onbewuste redenen waarom ik chips eet, viel in elkaar. Een verslaving is er maar zolang we denken redenen te hebben om iets te blijven doen. Iets is zogezegd leuk, lekker, gemakkelijk, ontspannend... dus we doen het en we blijven het doen, zonder er bij na te denken. We stappen in de auto, de hand gaat naar de aan-knop van de radio. We komen op ons werk, we nemen een tas koffie. Iemand vraagt iets aan ons, we zeggen ja. We zitten voor de tv, we knabbelen op iets. We nemen een sigaret, we roken hem op. En voor we het weten is het op, weg en voorbij en we weten soms zelfs niet meer dat we het deden. We zijn niet meer bewust en we kiezen niet meer om iets wel of niet te doen. We laten onszelf beperken in onze vrijheid.

Een mens is vrij, maar die vrijheid moet je nemen en beschermen. Je moet eigenlijk kunnen spelen in het leven, dat zegt Meester Morya* ook. Spelen in het leven, dat is de regels omgooien, af en toe veranderen, nieuwe dingen uitproberen. Dat ga ik ook doen. Ik heb vanochtend de overblijvende slechte chips in de vuilnisbak gekieperd en me voorgenomen een heel jaar lang, tot en met 22 oktober 2010, geen chips meer te eten. Gewoon, om eens uit te proberen hoe dat is.

(* Ken je Meester Morya niet? Neem een kijkje op www.morya.org )

Dit lijkt misschien verschrikkelijk dapper van mij, of misschien schijn ik overmoedig met zo’n beslissing, maar in feite is afscheid nemen van mijn chips geen heldhaftige beslissing. Ik weet dat ik het kan want ik heb het nog gedaan in het verleden en het viel me nooit erg zwaar. Eenmaal de beslissing in mijn hoofd was gemaakt, hoefde ik er niet opnieuw over na te denken en at ik ze gewoon niet meer. Maar niet alles is zo gemakkelijk om op te geven en los te laten. Gewoontes zitten soms diep in ons gebakken, en het is niet altijd alleen maar een kwestie van ‘je hand niet meer naar de sigaret laten gaan en de sigaret niet meer naar je mond laten komen’ (als je dat niet meer doet, wordt het onmogelijk om nog te roken!). Je moet iets moois in de plaats laten komen van het oude. Een beloning voor jezelf als het ware. Iets wat in de plaats komt van dat ene waarvan je beseft dat het niet goed voor je is. Iets wat wél leuk en goed is en wat je leven voller maakt. Kookles volgen bijvoorbeeld, of knutselmomenten inlassen, of mooie wandelingen in het bos, (moes)tuinieren, leuke uitstapjes, Spaanse les (zoals ik nu volg), of iets helemaal anders, iets wat jouw hart een beetje ‘vervulder’ kan maken en wat je het gemis doet vergeten. Het is een nieuwe keuze die je maakt, een keuze voorbíj verveling en een keuze voor schoonheid, een keuze voor vernieuwing, een keuze voor vreugde, voor vrijheid, voor menselijkheid.